
БИДНИЙ ТУХАЙ

“Цэнгэг спорт загасчлалын клуб” НҮТББ нь анх 2014 оны хавар аялах дуртай, загасчлах спортыг сонирхол хоббигоо болгосон Б.Золбоо, А.Бямбасүрэн, С.Мөнхтулга, Н.Бямбасайхан нар нэгдэж, нэгэн хүсэл зорилгын төлөө спорт загасчлалын клубийг байгуулсан бөгөөд Монголдоо анхны албан ёсны нээлтийн үйл ажиллагаа хийсэн клуб болсон билээ. Нээлтэд Монголын загасчлах спортын холбоодын нэгдлийн бий бүрэлдэхүүн, Монголын флай фишингийн холбоо, мөн бусад нөхөрсөг клубийн төлөөллүүд оролцсон, хамтын ажиллагааны санамж бичиг байгуулсан өндөр ач холбогдолтой нээлт болсон түүхтэй. “Цэнгэг” клуб нь 2021 оны байдлаар нийт 17 гишүүнтэйгээр үйл ажиллагаа явуулж байгаа ба зөв зохистой аялал, загасчлалыг сурталчлах, нийгэмд чиглэсэн ажлууд, байгаль орчинг хайрлан хамгаалах үйлсэд өөрсдийн хувь нэмрийг оруулсаар 7 жилийг ардаа үдлээ.
Монгол орон нь газар зүйн өвөрмөц мужид хамаарагдах Төв Азийн хээрт оршдог хэдий ч дэлхийн усны томоохон ай сав болох Хойд мөсөн далайн ай сав, Номхон далайн ай сав буюу Амар мөрний сав газар, Төв Азийн гадагш урсгалгүй гол мөрний ай савууд, тэдгээрийн хагалбарыг багтааж байдаг.
Эдгээр гурван ай савын цэнгэг уст голуудад нийт 74 орчим зүйлийн загас бүртгэгддэг бөгөөд сүүлийн жилүүдэд Монгол орны цэнгэг усны загасны нөөц, тоо толгой жилээс жилд хомстон үгүй болж эхэлсэн. Цэнгэг усанд нутагшин амьдарч байгаа загас жараахайнууд хомстож буй шалтгаан, тэдгээрийн тархац нутаг хумигдаж байгаа талаар Монгол Улсын холбогдох яам, агентлагуудын болон Олон Улсын байгууллагууд, өөрийн орны ТББ, сантай хамтран хэрэгжүүлсэн төсөл, судалгаануудын дүнгээс харахад тодорхой байдаг.
Жишээлбэл Монгол орны загасны тоо толгойг багасгаж, хорогдолд хүргэж буй бодит аюул нь загас агнуурын зохисгүй арга хэлбэр, хууль бус загасчлал гэж тодорхой тусгагдан тэмдэглэгдсэн.
Өнөө үед загасчлах сонирхолтой хүмүүсийн тоо ихээр нэмэгдэж, тэдний зарим буруу, хууль бус арга хэлбэр ашиглаж буй байдал нь загасны тоо толгойг ихээр хорогдуулж байгаагийн шууд илрэл юм. Түүнчлэн Уул уурхай, ашигт малтмалын хайгуул, олборлолт явуулж, ой модыг нь олноор огтолж, сүйтгэсний улмаас Байгаль дэлхий, гол мөрөн ихээр бохирдож, ширгэсэн тод жишээнүүд бий.
Иймд Монголын Флай Фишингийн Холбоо /МФФХ/, FlyShop Mongolia П.Амарбаясгалангийн санаачилсан “Catch & release 2014-2015” аянд “Цэнгэг” клуб нэгдэж, анхны үйл ажиллагаагаа эхлүүлсэн түүхтэй.
Цэнгэг усны загас жараахай, ногоон байгаль эх дэлхийгээ хайрлан хамгаалах үйлст өөрсдийн хувь нэмрийг оруулах, Монгол орны загасны төрөл зүйлийг өсгөн нэмэгдүүлэх, загасчлалд зөв ёс суртахуунаар хандах, загасаа бариад суллах зарчмыг нийтэд таниулан мэдүүлэх, сурталчлах зорилготойгоор “CATCH AND RELEASE 2014-2015 АЯН”-г албан ёсоор эхлүүлсэн цаг мөчөөс “Цэнгэг” клуб нэгдэж бүх зорилтод арга хэмжээнүүдийг зохион байгуулан ажиллаж НҮТББ-ын үүргээ хэрэгжүүлэн эхэлснийг дурдахад таатай байна.
7 жилийн хугацаанд “Цэнгэг” клуб нь маш олон ажлыг санаачлан зохион байгуулж, нийгэмд тустай, байгаль орчин, экологийн тэнцвэртэй байдлыг хадгалан хамгаалах чиглэлээр холбогдох танин мэдэхүйн сурталчилгаа, зохион байгуулалтын ажлуудыг хийж, хийсээр ирсэн юм.
Эрхэм зорилго:
-
Ногоон байгаль, гол мөрөнг хайрлан хамгаалж, энэрэнгүй зөв засагчлалыг дэмжих, хөгжүүлэх, түгээн дэлгэрүүлэх
-
Цэнгэг усны загас жараахайг өсөн нэмэгдүүлэхэд өөрийн хувь нэмрээ оруулах
-
Спорт загаслалыг хөгжүүлэх, олон нийтэд танин мэдүүлэх, зорилго нэгт клубүүдийн үйл ажиллагааг дэмжиж, хамтран ажиллах
-
Зөв зохистой аяллыг сурталчлах, “Цэнгэг-Ногоон” сэтгэлгээг төлөвшүүлэх
-
Байгалийн нөөцийг зүй зохистой ашиглах, олон нийтэд байгаль орчноо хайрлан хамгаалах талаар үлгэр дуурайлал үзүүлэх.

Хэтийн зорилго:
-
Цэнгэг усны экосистемийг хамгаалах
-
Загас үржүүлэх, дэмжих, хамтран ажиллах
-
Байгаль хамгаалах үйл ажиллагаа
-
Орон нутгийн байгаль орчны нэгжүүдтэй хамтран ажиллах, тодорхой үр дүнд хүрэх
-
Зөв зохистой загасчлалын хөгжүүлэх сургалтууд зохион байгуулах
-
Аялал жуулчлалын үйл ажиллагаа
-
Мод тарих аяныг үргэлжлүүлэн хэрэгжүүлэх
-
Нийгэмд чиглэсэн тодорхой үйл ажиллагаа.